Białe plamy na zębach – Jak sobie poradzić?

usmiech kobiety

Kolor zębów uzależniony jest od wielu czynników, związanych z genetyką, higieną jamy ustnej czy częstotliwością i typem przeprowadzanych zabiegów stomatologicznych. Czasem na powierzchni zębów pojawiają się białe plamki. Co one oznaczają i jak się ich pozbyć?

Budowa ludzkiego zęba

Struktura zęba człowieka jest mocno zróżnicowana, choć z pozoru może się wydawać, że jest jednorodna, twarda i wytrzymała. Zewnętrzną część zęba stanowi szkliwo, najtwardsza tkanka w ludzkim organizmie, która chroni mocno unaczynioną i unerwioną miazgę zębową. To ona odżywia zęba i dostarcza mu niezbędnych składników odżywczych. Szkliwo w 95 proc. składa się ze związków nieorganicznych, tj. kryształków wapnia i fosforu, uzupełnionych niewielkimi ilościami takich pierwiastków jak magnez, sód i potas. Pozostałe 5 proc. to związki organiczne i woda. Jeśli dojdzie do zachwiania równowagi w składnikach tworzących szkliwo zębów, może to skutkować pojawieniem się na zębach białych kropek.

Białe plamy na zębach – przyczyny powstania

Białe przebarwienia na zębach w postaci plamek lub białych kropek mogą mieć różne przyczyny powstawania. Inne dotyczą białych plam na zębach mlecznych, a inne, jeśli te same przebarwienia dotyczą zębów stałych. Zasadniczo wyglądają niegroźnie i często są bagatelizowane przez pacjentów, a czasem może być to dużym błędem. Najczęściej białe kropki na zębach czy białe przebarwienia na ich powierzchni wynikają z nadpodaży lub niedoboru pewnych pierwiastków – głównie fluoru i wapnia.

Białe plamki na zębach mlecznych

Jeśli problem białych przebarwień dotyczy zębów mlecznych u dziecka i pojawiły się one już jakiś czas temu, najprawdopodobniej powstały one w wyniku fluorozy. Pierwiastek, jakim jest fluor, jest niezbędnym składnikiem do prawidłowej mineralizacji zębów. Znajdziemy go w wodzie, w powietrzu, a także w pastach do zębów, choć nie we wszystkich. Jeśli na co dzień dziecko przyjmuje zbyt dużą ilość fluoru, z dużym prawdopodobieństwem na jego zębach mogą pojawić się charakterystyczne kredowo-białe przebarwienia. Fluoroza jest zaburzeniem rozwojowym, pojawiającym się w czasie przed wyrżnięciem się zębów stałych i nie wiąże się z osłabieniem szkliwa.

W przypadku mleczaków białe plamy na zębach wpływają ujemnie jedynie na estetykę uzębienia, ale nie są groźne same w sobie. Mogą mieć postać przebarwień o różnym nasileniu, w różnych odcieniach bieli, ale niektóre przyjmują ciemne kolory, aż po brunatne plamy.

Białe plamy na zębach stałych

Przyczyną plam pojawiających się na zębach stałych u osób dorosłych może być m.in. niedobór wapnia. Pierwiastek ten jest bardzo ważny dla zdrowia naszych zębów, a w szczególności szkliwa. Jeśli w naszym organizmie jest zbyt mało wapnia, może to oddziaływać negatywnie na zęby. Pojawia się odwapnienie szkliwa, które objawia się białymi plamkami na zębach.

Odwapnienie jest stanem przedpróchnicowym, dlatego ważne jest, aby pacjent odpowiednio na nie zareagował. Jeśli nic nie zrobi, może dojść do rozwoju pełnoobjawowej próchnicy. Demineralizacja szkliwa zębów często towarzyszy pacjentom leczącym się ortodontycznie. W przypadku założenia aparatu stałego pojawia się fizyczna przeszkoda w dokładnym szczotkowaniu zębów. Resztki pokarmów znajdujące się na powierzchni uzębienia nadwyrężają szkliwo, ponieważ stanowią pożywkę  dla bakterii produkujących kwasy.

Inną przyczyną białych kropek na zębach jest hipoplazja szkliwa. W jej przebiegu pojawiają się mleczno-białe plamy, albo przebarwienia w kolorze żółtym lub brunatnym. Hipoplazja to niedorozwój szkliwa, który wiąże się z dostarczaniem do organizmu niedostatecznej ilości składników odżywczych, w tym:

  • witaminy A, D, K i C,
  • minerałów: wapnia, fluoru i magnezu.

Powodem hipoplazji może być prowadzenie nieprawidłowej diety. Towarzyszy ona również chorobom układu pokarmowego. Niedobory powstawać mogą przy hipoplazji szkliwa w wyniku chorób przebiegających z wysoką gorączką, celiakii, stosowania niektórych leków czy przy chorobach zakaźnych w wieku dziecięcym.

Co robić, jeśli zauważymy białe przebarwienia na zębach?

Niezależnie od przyczyny, białe plamki na zębach stałych powinny skłonić pacjenta do wizyty w gabinecie stomatologicznym, gdzie lekarz podejmie decyzję co do dalszego leczenia. W stanach demineralizacji szkliwa zalecane jest przyjmowanie produktów z wapniem, ale już hipoplazja szkliwa wymaga natychmiastowego leczenia stomatologicznego. W przeciwnym wypadku zęby staną się wybitnie podatne na wiele dolegliwości – mogą być nadwrażliwe, ulec erozji lub próchnicy. W skrajnych przypadkach nieleczona hipoplazja prowadzi do utraty zębów.