Dentofobia – Lęk przed leczeniem stomatologicznym

dentofobia

Jedni boją się pająków, innych paraliżuje lęk na myśl o wystąpieniach publicznych. Boimy się dużych przestrzeni, zamknięcia w ciasnym pomieszczeniu albo wysokości. Lęki bywają różne, a czasem są zupełnie irracjonalne. Niemniej utrudniają one życie. Tak też jest w przypadku dentofobii, czyli lęku przed leczeniem stomatologicznym. Szacuje się, że nawet co 5 osoba dorosła może cierpieć na dentofobię. Jak sobie z tym radzić?

Co to jest dentofobia?

Dentofobia jest lękiem przed dentystą czy też wizytą w gabinecie stomatologicznym. To odmiana nerwicy lękowej, przebiegającej z irracjonalnym, trudnym do opanowania strachem przed dentystą oraz zabiegami dentystycznymi. Lęk w przypadku osób dotkniętych dentofobią potrafi być wszechogarniający i paraliżować na tyle, że nawet dojmujący ból zęba nie skłoni pacjenta do wizyty w gabinecie stomatologicznym. Nie potrafi zmusić się do wizyty u dentysty, choć zwykle rozumie, że jest ona konieczna.

Skąd wynika dentofobia?

Lęk przed dentystą może być nabyty lub wrodzony. W pierwszym przypadku związany jest on z wcześniejszymi negatywnymi doświadczeniami z przeszłości, wiążącymi się pośrednio lub bezpośrednio z leczeniem stomatologicznym. Jeśli pacjent przeżył dojmujący ból związany z zabiegami stomatologicznymi, np. z leczeniem kanałowym czy ekstrakcją zębów, to narasta w nim lęk przed powtórzeniem się tej samej sytuacji. Woli więc unikać jak ognia dentysty, niż jeszcze raz to przeżywać.

Jednak znaczny odsetek pacjentów z lękiem przed stomatologiem nie ma traumy z przeszłości, a na przykład boi się, że podczas zabiegów stomatologicznych nie ma tak naprawdę żadnej kontroli nad tym, co dzieje się w jamie ustnej.  Pacjentom towarzyszy poczucie bezsilności, lęk wywołany zapachem sterylnego gabinetu stomatologicznego, czy też strach przed odgłosami wiertła do borowania zębów. Kolejnym powodem unikania dentysty, jest poczucie braku empatii u lekarzy tej specjalizacji, co również może przyczynić się do potęgującej dentofobii.

Jak rozpoznać pacjenta z lękiem przed dentystą?

Lekarze stomatolodzy często bezbłędnie rozpoznają pacjentów, którzy cierpią z powodu mniej lub bardziej nasilonej dentofobii. Najczęściej umawiają się oni na wizyty i się na nich nie pojawiają, albo bez końca je przekładają z tygodnia na tydzień. Pacjent na pierwszy rzut oka jest odpowiedzialny i rozumie, że wizyty kontrolne czy niektóre zabiegi dentystyczne są niezbędne, ale pod różnymi pretekstami nie przychodzi na nie.

Typowe dla dentofobii i pacjentów z takim lękiem są objawy somatyczne, które pojawiają się z różnym natężeniem w miarę zbliżania się terminu wizyty u dentysty. Pacjent może cierpieć na:

  • bóle brzucha,
  • bóle głowy,
  • bezsenność,
  • biegunkę,
  • brak apetytu,
  • wymioty,
  • gorączkę.

W gabinecie stomatologicznym, podczas wizyty, pacjent z dentofobią może wpaść w histerię, stracić przytomność, wybuchnąć płaczem, a nawet próbować uciec z gabinetu. Charakterystyczne są nadmierne, irracjonalne reakcje na nawet najprostsze zabiegi wykonywane przez dentystę. Atakom lęku mogą towarzyszyć różne reakcje fizjologiczne, w tym wzmożona potliwość, przyspieszenie akcji serca czy zwiększenie wydzielania adrenaliny.

Jak poradzić sobie z dentofobią?

W skrajnych przypadkach dentofobii pomocne są sesje u psychologa, który specjalizuje się w leczeniu nerwic lękowych o podłożu traumatycznym. Innym rozwiązaniem dla pacjentów z dentofobią będzie wybór gabinetu stomatologicznego, w którym można poddać się leczeniu dentystycznemu w znieczuleniu ogólnym. Narkoza to często jedyny sposób, aby podjąć kompleksowe leczenie zębów pacjentów z towarzyszącym im dojmującym lękiem przed dentystą.

Narkoza rozpoczyna się przez podanie pacjentowi odpowiedniej ilości leków usypiających. Przy takich zabiegach obowiązkowo obecny jest anestezjolog, który dzięki środkom farmakologicznym wprowadza pacjenta w stan głębokiego uśpienia, bez odczuwania bólu. Jeśli pacjent odczuwa silny lęk przed dentystą i w ogóle przed lekarzami, anestezjolog może zastosować premedykację, czyli farmakologiczne uspokojenie, a później wprowadzić pacjenta w stan właściwego znieczulenia ogólnego. Po wykonaniu zaplanowanych zabiegów stomatologicznych w narkozie, pacjent jest z niej wybudzany przez anestezjologa, pod opieką którego pozostaje do czasu całkowitego ustąpienia skutków działania znieczulenia.

W klinice Supradent wiemy jak pomóc pacjentom, którzy odczuwają lęk przed wizytą u stomatologa. Wykonujemy także zabiegii w znieczuleniu ogólnym.

Autor: Zespół Kliniki Supradent 

Zobacz inne porady ekspertów: