Odwapnianie zębów – przyczyny i objawy

kobieta uśmiechająca sięWapń jest pierwiastkiem bardzo ważnym dla zdrowia człowieka, zwłaszcza na etapie wzrostu kości u dziecka. Jeśli jest go zbyt mało, może między innymi dojść do odwapnienia zębów. Na czym to polega, jakie objawy towarzyszyć mogą odwapnieniu i jak przeciwdziałać takim schorzeniom?

Demineralizacja zębów

Odwapnianie zębów to sytuacja, w której dochodzi do demineralizacji szkliwa. Polega na zbyt małej podaży wapnia, przez co na powierzchni zębów zaczynają pojawiać się białe plamki. To pierwszy objaw początkowego etapu próchnicy, kiedy można jeszcze wiele zrobić, aby nie doszło do powstania ubytków.

Demineralizacja powoduje, że szkliwo jest uszkodzone i nie jest w stanie spełniać swoje podstawowe funkcje. Zasadniczo to właśnie szkliwo jest zewnętrzną warstwą zębów. Paradoksalnie jest to najtwardsza tkanka w ludzkim ciele, składająca się z minerałów i niewielkiej ilości wody oraz materiału organicznego. Głównym elementem budującym szkliwo jest wapń i fosfor, które występują naturalnie w organizmie. Zadaniem szkliwa jest ochrona zębów, a właściwie zębiny, przed czynnikami termicznymi, fizycznymi, biologicznymi i chemicznymi. Jeśli szkliwo jest uszkodzone, to odczuwamy zwykle nadwrażliwość zębów w zetknięciu się np. z zimnymi czy kwaśnymi pokarmami.

Odwapnienie zębów – przyczyny

Zarówno demineralizacja zębów u dorosłych, jak i odwapnianie zębów u dzieci, jest spowodowana zwykle zbyt małą zawartością wapnia w organizmie. Do wypłukania tego pierwiastka dochodzi w przypadku kiedy zęby są przez długi czas narażone na działanie cukrów lub kwasów, które wpływają negatywnie na kondycję szkliwa. W wyniku naruszenia tkanki następuje ługowanie niektórych składników mineralnych, w tym jonów wapnia. Przez to dochodzi do odsłonięcia miejscowo drugiej warstwy zęba – zębiny, składającej się z wrażliwej masy – dobrze ukrwionej i unerwionej. Stąd też pojawiają się dolegliwości bólowe podczas spożywania ciepłych i zimnych pokarmów.

Zasadniczo przyczyną odwapnień uzębienia jest płytka nazębna, a właściwie bakterie, które ją tworzą. Produkują one kwasy powodujące demineralizację zębów – utratę składników mineralnych. Dlatego odwapnienie zaczyna się z reguły tam, gdzie zalega płytka bakteryjna – przy dziąsłach, na powierzchniach stycznych zębów czy w obszarze szyjki zęba.

Odwapnianie szkliwa – objawy

Nadwrażliwość zębów najczęściej bywa pierwszym objawem odwapniania zębów. Szkliwo nie blokuje już czynników działających drażniąco na wewnętrzną warstwę zęba. Może pojawić się przy tym dojmujący ból przy jedzeniu. Jeśli odczuwamy takie objawy, powinien to być powód, aby jak najszybciej umówić się na wizytę u dentysty. Lekarz stwierdzi, czy mamy do czynienia z demineralizacją zębów i co w takiej sytuacji powinniśmy robić.

Jeśli zdiagnozowane zostaną początki odwapniania zębów, które często sygnalizowane są przez białe plamki lub kropki na ich powierzchni, to przy prawidłowej higienie jamy ustnej i zastosowaniu diety bogatej w wapń i fosfor, można zatrzymać demineralizację, jak i doprowadzić do remineralizacji szkliwa naszych zębów.

Odwapnianie zębów – jak leczyć?

Powstawanie odwapnień związane jest bezpośrednio z nieprawidłową higieną jamy ustnej. Dlatego tak ważne jest regularne i właściwe szczotkowanie zębów, co pozwoli na usunięcie płytki bakteryjnej. Częściej na odwapnienia są narażone osoby noszące aparaty ortodontyczne, mające stłoczenia zębów czy korzystające z protez zębowych. Odwapnienia pojawiają się wtedy szybciej, ponieważ trudniej jest usunąć płytkę nazębną, która zaczyna się tam akumulować. Dlatego one w szczególności powinny restrykcyjnie dbać o higienę jamy ustnej.

Leczenie odwapnień zębów najczęściej rozpoczyna się przy zastosowaniu nieinwazyjnych metod, prowadzących do remineralizacji. W tym celu zaleca się stosowanie preparatów fluorkowych o wysokim stężeniu fluoru – od 1000 do 22600 ppm. Taki zabieg wykona w gabinecie stomatolog i zaleci stosowanie w domu dodatkowego żelu fluorkowego lub pasty o wysokiej zawartości fluoru. Jony fluoru powodują utwardzenie powierzchni szkliwa. Natomiast istniejące białe plamy na zębach usuniemy przy zatrzymaniu procesu próchnicowego. W tym celu coraz częściej lekarze wykorzystują preparaty zawierające kompleks kazeinianu fosfopeptydu (CPP), amorficzny fosforan wapnia (ACP) czy bioaktywne szkło.

Można również zastosować metodę leczenia odwapnień szkliwa za pomocą infiltracji próchnicy, czyli nasyceniu białych plam specjalną płynną żywicą, a następnie ich naświetleniu lampą polimeryzacyjną. Metoda jest skuteczna i bezbolesna, a pacjent unika borowania.

Autor: Zespół Kliniki Supradent